|
Aínda
que o título lexítimo do texto de Alecsandri sexa O mosteiro de Argeş,
é frecuente referirse a el co nome da Balada do mestre Manole,
debido ó carácter arquetípico do nome do personaxe principal. Tiramos
o orixinal de Alecsandri, Vasile: Opere.
III Poezii populare. G. Rădulescu-Dulgheru (ed.). Bucarest: Editura
Academiei Române, 1978. Respecto da edición de Rădulescu-Dulgheru, quixemos adaptar o texto orixinal ás normas
ortográficas en vigor hoxe na lingua romanesa.
A razón da escolla da variante
de Alecsandri non obedece á súa suposta superioridade estética, clamada
dende cedo polas institucións, senón á especial fortuna e representatividade
que adquiriu esta versión, xeradora de novas variantes ó tempo que referencia
importante nos estudos literarios.
O
texto, en parte grazas ó seu pouso mitolóxico (o relato evoca a historia
de Dédalo e de seu fillo Ícaro, condenados a morrer encerrados no labirinto
por decisión de Minos), foi empregado dende a súa publicación como base
da reflexión filosófica, literaria e antropolóxica. Serviulle a Eliade
de campo de estudo da hierofanía, intervención destinada a fundar e
revelar un espazo sagrado sobre o espazo profano circundante, homoxéneo,
sen forma nin estrutura. Para Eliade o cosmos constitúese como porción
de espazo subtraído do caos, mais para
iso será preciso conceder unha compensación. Non faltan textos nos que
se chantan na terra un dragón ou unha serpe adormecida, quedando o espírito
do lugar encantado nos cimentos da construción humana, protexéndoa.
Mais a compensación pola cesión do espazo tamén pode esixir un sacrificio
de vida humana, real ou figurada.
O vóda Negro elixe precisamente
un espazo xa marcado por vestixios dunha presenza humana arruinada,
un sitio no que se erguen vellas paredes sen terminar. As versións europeas
da lenda contan xeralmente cómo un edificio público que se está a construír
(igrexa, torre, ponte, mosteiro ou convento) cae polas noites. Para
garantir a súa erección imponse a necesidade dun sacrificio humano,
o emparedamento nos cimentos dunha muller, dun neno ou dun obxecto no
sitio da persoa sacrificada.
O propio Frazer glosaba a actividade
dos vendedores das sombras de xacando, que ofrecían para a consagración
do monumento as medidas das sombras da xente. Dicíase que o dono da
sombra esmorecía a medida que se erguía a obra. Noutros continentes
os sacrificios humanos, reais ou figurados, transcorren baixo da primeira
pedra ou do primeiro poste da casa, mentres que en Galicia, como temos
observado, os costumes substitutivos dos emparedamentos humanos poden
consistir en inserir no cemento das
chemineas ou dos contadores da luz algunha boneca de goma, ou a súa cabeza.
O tema do sacrificio humano
para garantir a perennidade do edificio serviu de motivo en textos considerados
fundadores de tradicións enteiras. Así, nos lindeiros do noso imaxinario
queda a tentativa de sacrificio de Merlín cando neno, para que se teña
de pé a torre coa que Vertigier se quería protexer de Pandragón e Uter.
Aínda máis preto de nós, no lugar de San Pedro de Bogo, no nordeste
galego, os habitantes presentiron como excepcionais na súa paisaxe unha
tríade de elementos da arquitectura sobre a que circularon cántigas:
un arco, un castro e unha casa. Un díxamo corso ilústranos de xeito
parecido sobre a autoría de tres edificios no sur da Illa: obras civís
(a ponte sobre o Rizzanese) e relixiosas (a igrexa de Sorbollano e o
campanario de Carbini). Postos un ó par do outro os dous textos amigan
facilmente:
Tres cousas hai en San Pedro
Tres cousas hai en Córsega
que non as hai en
Europa:
que nos deixou Maternatu:
o portal, as Coroas
Rizzanese, Sorbollano,
e o convento de
Carlota.
o campanario Carbini.
A cántiga corsa fai referencia
á lenda tal como chegou ó Mediterráneo occidental: un albanel chamado
Maternatu está a punto de ser sacrificado polos habitantes da aldea
de Carbini cando está a rematar a construción do campanario, pois cómpre
que morra o construtor para impedir que algures se erga outro campanario
máis grande.
Sen
embargo o sueste europeo, ademais de Turquía, é a área na que esta lenda
se desenvolveu plenamente en forma de texto literario, botándose fóra
dos límites da historia local. A canónica versión alecsandriana do Mosteiro de
Argeş forma logo parte dunha gran rede de variantes.
A
construción pode ser unha ponte como en Grecia (a ponte de Arta) ou en Bulgaria, unha fortaleza como en Serbia, tamén
Bulgaria ou Albania, ou entre os húngaros de Transilvania (para quen
Clemens construíu o castelo de Deva). En moitas versións de Bulgaria, Serbia ou Bosnia
e Hercegovina a sacrificada pide que lle deixen un peito de fóra para
seguir dando leite ó seu fillo. O mito serve de argumento en obras de
autores como Nikos Kazantzaki ou Ivo Ándrich, coa que obtivo o premio
Nobel de literatura en 1961, e ten aínda
o estraño poder de influír na actualidade e na historia máis contemporánea:
unha das variantes concirne precisamente a ponte histórica de Mostar
sobre o río Neretva, construída, dinos a lenda, grazas ó emparedamento
dunha muller xitana. Hoxe reconstruíuse
esa ponte derrubada pola recente guerra nos Balcáns, despois de moita
dialéctica arredor da transgresión que supuña esa volta ó caos inicial.
Hai ben pouco, sobre as laxes de mármore branco da anovada ponte os
canteiros turcos ritualizaron o remate da construción co sacrificio
dunha ovella.
Mais entre todas as versións destacan as romanesas polo feito
de a lenda tecer a súa propia rede onomástica de norte ó sur do país:
o mestre Siminic no Maramureş ou o mestre
Constantin nun mosteiro na beira do Danubio.
O río Argeş dá nome á
vila da que procede a lenda de mestre Manole.
Curtea de Argeş converteuse na primeira capital do reino medieval
de Valaquia, sendo Valaquia –da que a etimoloxía adoita ser asociada
á da nosa Galicia– un dos países que xunto con Transilvania e Moldavia
compoñen o actual estado romanés. Curtea atópase nos pregos meridionais
dos Cárpatos, no remate da chaira valaca, apenas a catro leguas da fortaleza caída de Poienari,
na que aconteceu o suicidio da muller de Vlad Ţepeş, aquel personaxe que alimentou as crónicas co nome
de Dracula.
O príncipe Voda do texto, canto
a el, procede da etimoloxía popular de Neagoe Voda (o vóda Neagoe),
que se transformou en Negru Voda (o vóda Negro). Precisamente
é vóda un dos dous préstamos de etimoloxía eslava que abrollan
na versión en galego, sendo vóda o título que recibían os reis e príncipes
dos países romaneses, e do que existe a forma plena máis antiga, "voievod".
A outra voz é boieiro, substantivo masculino do romanés "boier",
terratenente membro da nobreza feudal romanesa.
Quen hoxe visite o lugar do
mosteiro descubrirá a interesante dualidade entre a fonte e o edificio
resultante da súa cristianización. O mosteiro de Curtea de Argeş
é unha catedral fundada en 1514 por Negoe Basarab, algúns anos antes
de que Dobromir pintase os frescos do interior. O tempo e un tremor
de terra destruíron parte do templo que foi restaurado no século XIX
–cónstanos que sen mediar sacrificios– por Lecomte du Noüy e Nicolae
Gabrilescu. Máis abaixo atópase a fonte con tres canos do mestre Manole,
tan venerado mestre construtor como o é o mestre Mateo. A fermosa construción
de cal branca érguese lonxe da igrexa, lembrándonos que a relación entre
os lugares é poética á vez que política, e que Manole, ó se precipitar
dende a cuberta, voou como voa a semente do tileiro.
|
Mănăstirea Argeşului
I
Pe Argeş în jos,
Pe un mal frumos,
Negru-vodă trece
Cu tovarăşi zece,
Nouă meşteri mari,
Calfe şi zidari,
Şi Manole, zece,
Care-i şi întrece.
Merg cu toţi pe cale
Să aleagă-n vale
Loc de mănăstire
Şi de pomenire.
Iată, cum mergeau
Că-n drum ajungeau
Pe-un biet ciobănaş
Din fluier doinaş,
Şi cum îl vedea
Domnul îi zicea:
“Mândre ciobănaş,
Din fluier doinaş!
Pe Argeş în sus
Cu turma te-ai dus,
Pe Argeş în jos
Cu turma ai fost.
Nu cumva-ai văzut
Pe unde-ai trecut
Un zid părăsit
Şi neisprăvit
La loc de grindiş
La verde-aluniş?”
“Ba, doamne, -am văzut
Pe unde-am trecut
Un zid părăsit
Şi neisprăvit.
Câinii cum îl văd,
La el se repăd
Şi latră-a pustiu
Şi urlă-a mortiu.”
Cât îl auzea,
Domnu-nveselea
Şi curând pleca,
Spre zid apuca
Cu nouă zidari,
Nouă meşteri mari
Şi Manole zece
Care-i şi întrece.
“Iată zidul meu!
Aici aleg eu
Loc de mănăstire
Şi de pomenire.
Deci voi, meşteri mari,
Calfe şi zidari,
Curând vă siliţi
Lucrul de-l porniţi,
Ca să-mi ridicaţi,
Aici să-mi duraţi
Mănăstire naltă
Cum n-a mai fost altă,
Că v-oi da averi,
V-oi face boieri,
Iar de nu, apoi
V-oi zidi pe voi,
V-oi zidi de vii
Chiar în temelii!”
II
Meşterii grăbeau,
Sferile-ntindeau,
Locul măsurau,
Şanţuri largi săpau,
Şi mereu lucrau,
Zidul ridicau,
Dar orice lucra
Noaptea se surpa!
A doua zi iar,
A treia zi iar,
A patra zi iar
Lucrau în zadar!
Domnul se mira
Ş-apoi îi mustra,
Ş-apoi se-ncrunta
Şi-i ameninţa
Să-i puie de vii
Chiar în temelii!
Meşterii cei mari,
Calfe şi zidari,
Tremurau lucrând,
Lucrau tremurând
Zi lungă de vară
Ziua pân-în seară,
Iar Manole sta,
Nici că mai lucra,
Ci mi se culca
Şi un vis visa,
Apoi se scula
Ş-astfel cuvânta:
“Nouă meşteri mari,
Calfe şi zidari!
Ştiţi ce am visat
De când m-am culcat?
O şoapta de sus
Aievea mi-a spus
Că orice-am lucra
Noaptea s-a surpa
Pân-om hotărî
În zid de-a zidi
Cea-ntâi soţioară,
Cea-ntâi surioară
Care s-a ivi
Mâini în zori de zi
Aducând bucate
La soţ ori la frate.
Deci dacă vroiţi
Ca să isprăviţi
Sfânta mănăstire
Pentru pomenire,
Noi să ne-apucăm
Cu toţi să jurăm
Şi sa ne legăm
Taina s-o păstrăm:
Ş-orice soţioară,
Orice surioară
Mâini în zor de zi
întâi s-a ivi,
Pe ea s-o jertfim
în zid s-o zidim!”
III
Iată-n zori de zi
Manea se trezi,
Ş-apoi se sui
Pe grad de nuiele
Şi mai sus, pe schele,
Şi-n câmp se uita,
Drumul cerceta.
Când, vai! Ce zărea?
Cine că venea?
Soţioara lui,
Floarea câmpului!
Ea s-apropia
Şi îi aducea
Prânz de mâncătură,
Vin de băutură.
Cât el o zărea,
Inima-i sărea,
În genunchi cădea
Şi plângând zicea:
“Dă, Doamne, pe lume
O ploaie cu spume,
Să facă pâraie,
Să curgă şiroaie,
Apele să crească,
Mândra să-mi oprească,
S-o oprească-n vale
S-o-ntoarcă din cale!”
Domnul se-ndura,
Ruga-i asculta,
Norii aduna
Ceru-ntuneca
Şi curgea deodată
Ploaie spumegată
Ce face pâraie
Şi umflă şiroaie.
Dar oricât cădea
Mândra n-o oprea,
Ci ea tot venea,
Şi s-apropia.
Manea mi-o vedea,
Inima-i plângea,
Şi iar se-nchina,
Şi iar se ruga:
“Suflă, Doamne,-un vânt
Suflă-l pe pământ,
Brazii să-i despoaie,
Paltini să îndoaie,
Munţii să răstoarne,
Mândra să-mi întoarne,
Să mi-o-ntoarne-n cale,
S-o ducă de vale!”
Domnul se-ndura,
Ruga-i asculta
Şi sufla un vânt
Un vânt pe pământ
Paltini că-ndoia,
Brazi că despoia
Munţii răsturna,
Iară pe Ana
Nici c-o înturna!
Ea mereu venea,
Pe drum şovăia
Şi s-apropia
Şi amar de ea,
Iată c-ajungea!
IV
Meşterii cei mari
Calfe şi zidari,
Mult înveselea
Dacă o vedea,
Iar Manea turba,
Mândra-şi săruta,
În braţe-o lua,
Pe schele-o urca,
Pe zid o punea
Şi, glumind, zicea:
“Stai, mândruţa mea,
Nu te speria,
Că vrem să glumim
Şi să te zidim!”
Ana se-ncredea
Şi vesel râdea.
Iar Manea ofta
Şi se apuca
Zidul de zidit,
Visul de-mplinit.
Zidul se suia
Şi o cuprindea
Pân’la gleznişoare,
Pân’la pulpişoare.
Iar ea, vai de ea!
Nici că mai râdea,
Şi mereu zicea:
“Manole, Manole,
Meştere Manole!
Ajungă-ţi
de şagă,
Că nu-i bună,
dragă.
Manole, Manole,
Meştere Manole!
Zidul rău mă
strânge
Trupoşoru-mi frânge!”
Iar Manea tăcea
Şi mereu zidea.
Zidul se suia
Şi o cuprindea
Pân’la gleznişoare,
Pân’la pulpişoare,
Pân’la costişoare,
Pân’la ţâţişoare.
Dar ea, vai de ea,
Tot mereu plângea
Şi mereu zicea:
“Manole, Manole,
Meştere Manole!
Zidul rău mă
strânge,
Ţâţişoara-mi plânge,
Copilaşu-mi frânge!”
Manole turba
Şi mereu lucra.
Zidul se suia
Şi o cuprindea
Pân’la costişoare,
Pân’la ţâţişoare.
Pân’la buzişoare,
Pân’la ochişori,
Încât, vai de ea,
Nu se mai vedea,
Ci se auzea
Din zid că zicea:
“Manole, Manole
Meştere Manole!
Zidul rău mă
strânge,
Viaţa mi se stinge!”
V
Pe Argeş în jos
Pe un mal frumos,
Negru-vodă vine
Ca să se închine
La cea mănăstire,
Falnică zidire,
Mănăstire naltă
Cum n-a mai fost altă.
Domnul o privea
Şi se-nveselea
Şi astfel grăia:
“Voi, meşteri zidari,
Zece meşteri mari!
Spuneţi-mi cu drept,
Cu mâna la piept,
De-aveţi meşterie
Ca să-mi faceţi mie
Altă mănăstire
Pentru pomenire
Mult mai luminoasă
Şi mult mai frumoasă!”
Iar cei meşteri mari,
Calfe şi zidari,
Cum sta pe grindiş,
Sus pe coperiş,
Vesel se mândreau
Ş-apoi răspundeau:
“Ca noi, meşteri mari,
Calfe şi zidari,
Alţii nici că
sânt
Pe acest pământ!
Află că noi ştim
Oricând să zidim
Altă mănăstire
Pentru pomenire,
Mult mai luminoasă
Şi mult mai frumoasă.”
Domnu-i asculta
Şi pe gânduri sta,
Apoi poruncea
Schelele să strice,
Scări să le ridice.
Iar pe cei zidari,
Zece meşteri mari,
Să mi-i părăsească
Ca să putrezească
Colo pe grindiş,
Sus pe coperiş.
Meşterii gândeau
Şi ei îşi făceau
Aripi zburătoare
De şindrili uşoare,
Apoi le-ntindeau
Şi-n văzduh săreau
Dar pe loc cădeau,
Şi unde picau
Trupu-şi despicau.
Iar bietul Manole,
Meşterul Manole,
Când se încerca
De-a se arunca,
Iată c-auzea
Din zid că ieşea
Un glas năduşit,
Un glas mult iubit
Care greu gemea
Şi mereu zicea:
“Manole, Manole,
Meştere Manole!
Zidul rău mă
strânge,
Ţâţişoara-mi plânge,
Copilaşu-mi frânge,
Viaţa mi se stinge!”
Cum o auzea,
Manea se pierdea,
Ochii-i se-nvelea,
Lumea se-ntorcea,
Norii se-nvârtea,
Şi de pe grindiş,
De pe coperiş,
Mort bietul cădea!
Iar unde cădea,
Ce se
mai făcea?
O fântâne lină,
Cu apa puţină,
Cu apă sărată
Cu
lacrimi udată!
|
A
balada do mestre Manole
I
Polo
Argeş abaixo,
pola
beira fermosa
vai
o vóda negro
con
dez compañeiros:
Nove
grandes mestres
peóns
e albaneis
e
con Manole dez,
de todos
o mellor.
Van
polo camiño,
buscan
polo vale
lugar
de mosteiro
para a
lembranza.
Así
como viñan,
ó
andar atopan
un
pastor coitado,
a tocar
no chifro.
Dende
que pareceu
díxolle
o vóda:
—
Oi pastor, ti, rapaz
que
tocas no chifro,
polo
Argeş arriba
canda
teu rabaño,
polo
Argeş abaixo
xunto
coas ovellas,
acaso
non vires
por
onde andares
un
muro caído,
tamén
sen remate,
lugar
de esteos,
verdes
abelairas? —
—
Oi, si meu señor vin
onde
teño ido
un
muro caído,
tamén
sen remate.
Nada
máis con velo
os
cans tírans' a el,
ladran
á ruína,
ouvean
a morte. —
Así
como falou
o
vóda aledou,
e
correndo marcha
onde
a parede
cos
nove albaneis,
nove
grandes mestres,
e
con Manole dez,
de todos
o mellor.
—
Aives o meu muro!
Aquí
elixo eu
lugar
de mosteiro
para a
lembranza.
E
vós, grandes mestres
peóns
e albaneis,
axiña
con afán
encomezádeme:
que
se me erguedes
aquí
e facedes
un
mosteiro alto
como
xamais houbo,
dareivos
riquezas,
fareivos
boieiros.
Mais
se non, daquela,
emparedareivos,
pechareivos
vivos
nos mesmos
cimentos. —
II
Bulían
os mestres,
tensaban
as cordas,
medían
o lugar,
abrían
os foxos,
obraban
arreo,
erguían
o muro.
Pero
cada obra
pola noite
cae.
E
deloutro día,
o
terceiro día,
e
o cuarto día,
de nada
servía.
Abráias’o
vóda,
enfádase
logo.
Daquela
rífaos
e
ameázaos
con
emparedalos
vivos
nos cimentos.
Os
grandes artesáns
albaneis
e peóns
na
faena tremen,
tremelan
no labor,
días
longos de vrao
ata caer
o sol.
Mais
Manole para,
xa
máis non traballa:
e
ó se ir deitar
vénselle
un soño
e
logo érguese,
fala
deste xeito:
—
Nove grandes mestres
peóns
e albaneis,
sabede
qué soñei
cando
me fun deitar:
Do
ceo, unha voz
díxome
ben claro
que
canto fagamos
ha
caer de noite,
ata
decidirmos
meter
na parede
a
primeira muller,
a
primeira irmá
que
chegue onda nós
pola
mañanciña,
traendo
comida
ó home,
ó irmán.
Se
voso desexo
é
dar rematado
o
santo mosteiro
para
a lembranza,
comprometámonos
e
coliguémonos,
todos
nós xuremos
gardar
o secreto
de
sacrificarmos,
de
emparedarmos
a
muller aquela,
a
irmá aquela
que
á mañanciña
chegue
xunto a nós. —
III
Érguese
Manole
ó
raiar o día,
e
axiña sobe
sebeiro
arriba.
Desde
a estada
dexerga
o monte,
olla
o camiño;
cando,
que aí vén?
quen por
aí chega?
É
a súa muller,
súa flor
do monte.
Ela
achégase,
leva
canda ela
comida
do xantar
viño para
beber.
Cando
viu pra ela
o
corazón saltou,
caeu
de xeonllos,
chorando
dicía:
—
Señor, que no mundo
chova
tal escuma,
rebenten
os regos,
corran
os torrentes,
e
medren as augas,
paren
a amada,
que
a tornen do val,
desande
camiño. —
O
Señor apiadou,
os
rogos atendeu
as
nubes achegou
o
ceo anoou;
de
súpeto caeu
chuvia
escumosa
que
represa regos,
que enche
torrentes.
Mais
caia que caia
non
se detén ela,
senón
que avanza
ata onda
eles.
Manole,
de vela
chórall’o
corazón,
e
dálle por rezar
e
dálle por rogar:
—
Sopra, Señor, aire
pola
terra, vento
que
ispa abetos
e
dobre pradairos,
arrase
lombeiros,
torne
miña muller,
desande
camiño,
abandone
o val. —
O
Señor apiadou,
os
rogos atendeu,
e
soprou un vento,
un
vento na terra
que
dobra pradairos,
que
ispe abetos,
arrasa
lombeiros.
Mais
Ana, a muller,
nada
a volvía,
e
ela seguía,
encepelándose,
aproximándose,
e
ela, ai dela,
velaquí
chegaba!
IV
Os
grandes artesáns,
peóns
e albaneis,
moito
alegraban
ó
ver para ela;
Manole
doído
bica
a fermosa,
cóllea
nos brazos,
pona
na escada,
érguea
no muro
e
dille de broma:
—
Quieta, miña nena,
non
nos teñas medo:
querémosche
xogar
a te emparedar.
—
A
muller críaos
e ría
alegre.
Laiando
Manole
foise
e comezou
a
erguer o muro,
a cumprir
o soño.
O
muro érguese
e
arrodéaa
ata
os noelos,
o papo
da perna.
E
ela, a pobre,
ela
xa non ría,
adoito
dicía:
—
Manole, Manole
meu
mestre Manole,
para
xa coa broma,
que dá
mala sorte.
Manole,
Manole
meu
mestre Manole:
o
muro aperta,
esmaga
meu corpo. —
Calaba
Manole,
e
amontoaba
pedra
sobre pedra,
arrodeábaa
ata
os noelos,
o
papo da perna,
ata
polas costas,
ata polo
peito.
Mais,
ela, ai dela,
sen
parar de chorar
adoito
dicía:
—
Manole, Manole
meu
mestre Manole,
o
muro aperta,
chórame
o peito,
rómpesem'
o neno! —
Manolo
rabea,
traballa
sen parar,
o
muro érguese
arrodeándoa
ata
as costelas,
ata
polo peito,
ata
polos beizos,
ata
polo ollos,
ata
que, coitada,
xa non
aparece.
Pero
polo muro
óena
dicindo:
—
Manole, Manole
meu
mestre Manole,
o
muro aperta,
váiseme
a vida! —
V
Polo
Argeş abaixo,
pola
beira fermosa
vén
o negro vóda
para
se inclinar
diante
do mosteiro,
obra
impoñente,
mosteiro
tan alto
como non
hai outro.
O
señor mirouno
todo
compracido
e
daquela dixo:
—
Vós, mestres albaneis,
dez
grandes artesáns,
dicide
verdade
coa
man no peito:
se
tedes mestría
para
me construír
un
novo mosteiro
para
a lembranza,
ben
máis luminoso,
moito
máis fermoso. —
Eles,
grandes mestres
peóns
e albaneis,
subidos
ás vigas
riba
da cuberta,
gabábanse
ledos
e
foron contestar:
—
Igual ca nós, mestres
peóns
e albaneis,
non
haberá outros
no mundo
enteiro.
Nosoutros
habemos
erguer,
cando queira,
un
novo mosteiro
para
a lembranza,
ben
máis luminoso,
moito
máis fermoso. —
O
señor escoita,
queda
matinando
ata
que ordena
tirar
a estada,
separar
escadas;
así
os albaneis,
os
dez grandes mestres
son
abandonados
para
podreceren
aló
polas vigas,
sobre
a cuberta.
Os
mestres maxinan
e
deciden facer
aas para
voaren.
Amecen
táboas,
logo
esténdenas,
saltan
ó baleiro.
Pero
onde caen,
alí
onde baten
o corpo
escachan.
O
pobre Manole,
o
mestre Manole,
ó
se ir el tirar
para
o baleiro,
velaí
que sente
traspasar
o muro
a
voz afogada
a
voz moi amada,
que
triste laiaba,
adoito
dicía:
—
Manole, Manole,
meu
mestre manole,
o
muro aperta,
chórame
o peito,
rómpesem'
o neno,
váiseme
a vida! —
Despois
de oíla
pérdese
Manole,
vélansell'os
ollos,
o
mundo desfaise,
as
nubes reviran
e
dende as vigas,
dende
a cuberta,
pobre,
cae morto.
Pero
onde caeu
daquela
que xurdiu?
Unha
fonte lenta
con
auga pouquiña,
con
auga salgada,
con bágoas
mollada. |
|